مقدمه ای بر استفاده از ظروف یکبار مصرف گیاهی

رفع آلودگي محيط‌زيست از تقريباً دو دهه قبل با ورود بي‌رويه مواد پلاستيكي غيرقابل برگشت به طبيعت به حالت بغرنجي رسيده است. شايد كمتر محل و نقطه‌اي از شهرهاي كشورمان را بتوان يافت كه در آن يك ظرف پلاستيكي و يا يك كيسه پلاستيكي وجود نداشته باشد.
در جريان بازديد از ديوار مرزي در مرز ايران و پاكستان در ميرجاوه، حتي روي بلنداي ديوار مرزي‌مان و بر روي سيم‌خاردارها شاهد بازي هزاران قطعه پلاستيكي در باد بودم. ضايعات پلاستيكي كه سالها باقي مي‌مانند و نابود نمي‌شوند. حتي وقتي براي استراحت و تفريح به كوه و دشت هم مي‌رويم منظره كيسه‌ها، ظروف و ضايعات پلاستيكي چشم‌انداز زيبايمان را مخدوش مي‌كند. شيوع مصرف مواد يك‌بار مصرف پلاستيكي چنان گستردگي يافته كه حتي برخي افراد ترجيح مي‌دهند در خانه نيز از اين ظروف استفاده كنند، در حالي كه نمي‌دانند آيا اين ظروف مانند ساير زباله‌هاي توليدي قابل تجزيه و بازگشت به طبيعت است يا نه! عمده ضرر اين مصرف‌گرايي بدون تدبير، آسيب جدي به محيط‌زيست، منابع ملي و سلامت انساني است. ليوان کاغذي
دكتر اميررضا هاشمي كه طراح تهيه ظروف يكبارمصرف گياهي است و آن را به نام خود به ثبت رسانده است، در اين‌باره مي‌گويد: كشور ما در دنيا جزو پنج كشور اول در زمينه مصرف سرانه پلاستيك است، اين در حالي است كه براي تجزيه ظروف پلاستيكي 30 تا 50 سال زمان لازم است كه اين زمان آسيب جدي و فاجعه به محيط‌زيست وارد مي‌كند. وي مي‌افزايد: مزيت پليمر گياهي و توليد ظروف و كيسه يك‌بارمصرف از آن، قابليت تجزيه شدن در مدت 6 تا 8 ماه را دارد كه زياني نيز متوجه طبيعت نمي‌كند. هاشمي مزيت اصلي استفاده از اين مواد گياهي را كه از نشاسته، ذرت، موم عسل، روغن‌هاي گياهي، فيبر و سلولز و افزودني‌هاي طبيعي ساخته شده است حفظ سلامتي افراد و كاستن از آلودگي محيط‌زيست مي‌داند. وي با بيان اينكه محدوديتي براي بسته‌بندي و استفاده از ظروف يك بار مصرف گياهي از نظر خطرات بهداشتي وجود ندارد، خاطرنشان مي‌كند: ظروف يكبار مصرف پلاستيكي در تماس با مواد غذايي گرم، مواد شيميايي از خود آزاد و وارد غذا مي‌كنند و سبب بروز بسياري از بيماري‌ها با علائمي از قبيل خستگي عضلاني، تحريك سيستم عصبي و... مي‌شوند و در درازمدت مي‌توانند سرطان‌زا باشند، به طوري كه بيماريهايي مانند يرقان و سرطان ريه، كبد و پروستات در كساني كه استفاده مستمر از ظروف يكبارمصرف پلاستيكي داشته‌اند، مشاهده شده است.هاشمي جايگزيني ظروف گياهي را عامل مؤثر براي كاهش اين خطرات عنوان مي‌كند و مي‌افزايد: مواد تشكيل‌دهنده اين ظروف طبيعي هستند و اثر شيميايي ندارند.وي با اشاره به اينكه ظروف گياهي توليد شده از استاندارد وزارت بهداشت برخوردار است، مي‌گويد: براساس بخشنامه‌هاي وزارت بهداشت به تمامي سازمان‌ها درخصوص جايگزيني ظروف يكبارمصرف گياهي با پلاستيكي توجه و تأكيد شده است.

مخترع ظروف يك بار مصرف گياهي اضافه مي‌كند: اين ظروف براساس استاندارد اروپايي فرموله شده و بايد ظرف 6 ماه تا 90درصد آن از بين برود. وي با اشاره به اينكه سازمان محيط‌زيست در حمايت از ظروف يكبارمصرف گياهي ماده واحده‌اي به هيأت دولت ارائه كرده است، مي‌گويد: در اين ماده واحده به جايگزين كردن استفاده از اين ظروف به جاي ظروف يك بار مصرف پلاستيكي در تمامي ادارات، حمايت وزارت صنايع از توليد اين محصولات و سرمايه‌گذاري در اين بخش، همكاري صدا و سيما در فرهنگ‌سازي براي استفاده از اين ظروف با وزارت بهداشت تأكيد شده است. هاشمي با اشاره به اينكه در حال حاضر 10 كارخانه در كشور در كار توليد ظروف يكبار مصرف گياهي فعال هستند، مي‌گويد: قيمت اين ظروف تفاوتي با ظروف پلاستيكي ندارد و نكته مهم در اين ميان اين است كه ظروف پلاستيكي ممكن است از مواد كهنه تهيه شود و با قيمت بالا عرضه شود، اما درخصوص ظروف گياهي اين امر شدني نيست.

وي در ادامه با اشاره به اينكه فرآيند تجزيه‌پذيري اين ظروف گياهي در دانشگاه شهيد بهشتي با همكاري محيط‌زيست بررسي شده است، خاطرنشان مي‌كند 4 عامل در اين خصوص تأثيرگذار است؛ ميكروارگانيسم خاك، تأثيرپذيري دماي خاك، رطوبت خاك و عمق دفن پسماند.هاشمي مي‌افزايد: اين عوامل در تشديد سرعت تجزيه شدن اين ظروف بسيار تأثيرگذار است و حتي مي‌تواند در بهترين شرايط زمان تجزيه را كوتاه‌تر نيز كند.

وي با اعلام اينكه پس از آمريكا، انگليس و آلمان، ايران نيز از سال 84 جزو كشورهاي توليدكننده اين ظروف گياهي شده است، مي‌گويد: توليد اين ظروف در ژاپن نيز شروع شده است.

هاشمي درخصوص كاربردهاي ديگر پليمرهاي گياهي مي‌گويد: اين ظروف مي‌توانند به صورت گلدان نشا و روكش نشاكاري و سبزي‌كاريها در توليد محصولات كشاورزي باغي و جنگلي استفاده شوند و هنگام كاشت نيز نيازي به خارج كردن نهال و نشاء از داخل گلدان نيست.

وي مي‌افزايد: در صنايع پزشكي نيز از اين پليمرها مي‌توان در ساخت ظروف يكبار مصرف پزشكي، روكش هوشمند داروها استفاده كرد.
ساخت اسباب‌بازيهايي از جنس گياهي نيز مي‌تواند خطر مواد شيميايي را به خصوص براي كودكان كاهش دهد.مخترع ظروف يك بار مصرف گياهي عرضه كيسه‌هاي دستي گياهي در مراكز فروش را از ديگر اقدام‌ها براي همه‌گيري استفاده از اين پليمرهاي گياهي اعلام مي‌كند و مي‌افزايد: در تمامي مراكز عرضه و فروش مي‌توان براي بسته‌بندي از اين پليمرهاي گياهي استفاده كرد.هاشمي در پايان اظهار اميدواري مي‌كند كه همزمان با سال 2015 كه 70درصد از مواد گياهي جايگزين مواد پلاستيكي در دنيا مي‌شود، كشور ما نيز در رديف اول استفاده‌كنندگان از اين محصولات كم‌خطر باشد. 

منبع: صباکاپ

 

خدمات و محصولات صنعتی

 الکتروپمپ